Uyku Ünitesi Hakkında Bilgilendirme
Uyku ve Önemi
İnsan ömrünün yaklaşık üçte biri uykuda geçmektedir. Uyku, çevreyi algılamaktan ve yanıt vermekten uzaklaşmayı içeren, vücudun dinlendiği ve yenilendiği doğal bir süreçtir. Uyku kalitesinin bozulması, gün içinde konsantrasyon güçlüğü, yorgunluk ve uyku hali gibi problemlere yol açabilir. Sağlıklı bir yaşam için kaliteli uyku gereklidir.
Uykuda Solunum Bozuklukları
Uyku sırasında en sık görülen solunum bozukluğu, obstrüktif uyku apne sendromudur.
Ana belirtiler: horlama, gündüz uykululuğu, tanıklı apne.
Diğer belirtiler: yorgun kalkma, dinlenmeden uyanma, uykusuzluk, sabah baş ağrısı, gece öksürüğü.
Risk faktörleri: obezite, kısa ve kalın boyun, sigara ve alkol kullanımı.
Tanı yöntemi: polisomnografik inceleme, laboratuvar ortamında uyku ve solunumsal olayların kaydını içerir.
Uyku Ünitesi İşleyişi
Uyku bozukluğu yakınması olan hastalar, Göğüs Hastalıkları polikliniğine yönlendirilir.
Anamnez, fizik muayene ve gerekli tetkiklerden sonra polisomnografi için randevu verilir.
Tek kişilik uyku odalarında, banyo/WC, çift kişilik yatak ve gece lambası gibi donanımlar ile ev konforuna yakın bir ortam sağlanır.
Polisomnografi Kayıtları
Uyku evreleri: EEG, EOG, EMG ile kaydedilir.
Solunumsal olaylar: oksijen saturasyonu, nazal kanül, abdomen ve toraks kemerleri ile izlenir.
Diğer parametreler: horlama, vücut pozisyonu, ekstremite hareketleri, EKG.
Tüm kayıtlar, uyku teknisyeni tarafından gözlem odasında takip edilir ve daha sonra doktor tarafından incelenir.
Tedavi ve Hava Yolu Basınç Terapisi
Obstrüktif uyku sendromu tanısı konan hastalar için CPAP veya BPAP cihazları ile hava yolu basınç titrasyonu yapılır.
Uygun basınç, solunumsal olayların ortadan kalktığı, oksijen satürasyonunun düzeldiği ve yaşam/uyku kalitesini artıran en düşük basınç olarak belirlenir.
Uyku teknisyeni cihaz bağlantılarını yapar, uykunun farklı evrelerinde olayları izler ve gerektiğinde doktor ile koordinasyon sağlar.
Hastalara cihaz kullanımı ve basınç ayarları hakkında eğitim verilir; cihaz ömür boyu kullanılır.
Polisomnografik İnceleme ile Konulabilecek Tanılar
Obstrüktif uyku apne sendromu
Periyodik ekstremite hareket bozukluğu
Uyku latansının uzaması
Narkolepsi
İnsomnia
REM davranış bozukluğu
Uyku ile ilişkili hipoventilasyon sendromları
Uyku ile ilişkili hipoksemi sendromu
Klinik Kazanımlar
Kaliteli uyku sağlanan hastalarda:
Uyku kaynaklı şikayetler azalır,
Günlük yaşam ve sosyal yaşam kalitesi artar,
Oksijen saturasyonunun tehlikeli düşüşü sonucu ortaya çıkabilecek hayati riskler (kalp krizi, felç, ani ölüm) bertaraf edilir.